GIDALARIN DONDURULMASI

Gıdaları özelliklerine göre dondurun

 

 

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Şule Üstün, gıdaları en iyi saklama koşulunun dondurarak saklama olduğunu belirterek, ”Dondurulmuş bir üründen daha iyisi ancak tazesidir” dedi.

 

 

Üstün, son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte neredeyse her evde bir derin dondurucusu olan buzdolabı bulunduğunu kaydederek, gıdaları en iyi saklama şekli olan dondurarak saklamanın da gıdaların kalitesinin korunması açısından bilinçli yapılması gerektiğini söyledi.

 

Dondurma işleminin hemen her gıdaya uygulanabileceğini kaydeden Üstün, her gıdanın özelliğine göre dondurulması gerektiğini belirterek, şu bilgileri verdi: ”Dondurulacak gıda maddesinin cinsine ve dondurulan ürünün kullanım amacına bağlı olarak dondurma öncesinde çeşitli ön işlemler yapılmalıdır. Dondurulacak her sebze sanki hemen sofraya gelecekmiş gibi hazırlanmalıdır. Buna göre sebzelerin ayıklanması, yıkanması kabuk, uç ve sap gibi yenmeyen kısımlarının atılması gerekir. Sebzelerin dondurulmasında en önemli ön işlem haşlamadır. Dondurulacak sebzelerin haşlama süreleri kaynar suda çeşide, körpeliğe veya iriliğe bağlı olarak genellikle 1-5 dakika arasında değişmektedir. Haşlanan sebzeler soğuk su ile etkin biçimde soğutulmalıdır. Pırasa, soğan, yeşil biber ve dolmalık biberler yıkama, ayıklama işlemleri uygulandıktan sonra hiçbir haşlama uygulamaksızın doğrudan doğruya ve bütün halde dondurulmalıdır.”

MEYVELER
Dondurulacak meyveler ise ayıklanıp yıkandıktan sonra çekirdeklerinin çıkarılması ve kabuklarının soyulması gerektiğini anlatan Üstün, ”Daha sonra doğrama yada dilimle yapılır. Meyveler pişirildiği zaman her türlü üstün niteliklerini kaybeder. Bu nedenle sebzelere uygulanan haşlama işlemi meyvelere uygulanmamalıdır. Bazı meyveler şeker şurubu içinde de dondurulabilir. Çilek gibi bazı meyveler ise doğrudan dondurulabilir”dedi.

Dondurulan gıdalarda dondurma işleminin hızla yapılması gerektiğini ve kalite açısından dondurma işleminin genellikle -21 derece olarak gösterildiğini belirten Üstün, başlangıç aşamasında gıdaların derin dondurucunun en soğuk olan üst bölümüne konması gerektiğini söyledi.

ÇÖZME İŞLEMİ
Üstün, dondurulmuş gıdaların çözülmesinde de dikkat edilmesi gerekenler olduğuna dikkat çekerek, şöyle devam etti: ”Eğer gerekli önlemler alınmazsa dondurulmuş bir üründe çözülme sırasında çok önemli değişmeler belirir ve ürün sanki hiç dondurulmamış gibi hızla bozulur. Pişirilmek suretiyle tüketilecek ürünler, örneğin sebzeler, et ürünleri kaynar suya atılarak hem çözülür hem de aynı anda pişirilir. Ancak büyük parçalar halindeki etler bu şekilde pişirilecek olurlarsa dışı piştiği halde içi çiğ kalabilir. Bu yüzden büyük parçalar halindeki dondurulmuş etler önce yaklaşık +10 derecede kısmen çözülür daha sonra yüksek sıcaklıklarda kısa sürede çözülür. Meyveler ise daha düşük derecelerde çözülmelidir.”

”Dondurulmuş bir üründen daha iyisi ancak tazesidir” diyen Üstün, dondurma işleminin diğer saklama koşullarına göre en iyisi olduğunu, iyi bir dondurma işleminde sığır, koyun ve tavuk etlerinin 6-12 ay, dana etinin 4-14 ay, balık etinin 2-8 ay, meyve ve sebzelerin 6-24 ay arasında başarıyla saklanabildiğini bildirdi. Üstün, yapılan bir araştırma da -18 derecede pırasa ve soğanın haşlanmaksızın 9 ay, havucun 6 ay, iyi hazırlanmış sebzelerin ise -18 derecede 1 yıl süreyle başarıyla depolanabildiğinin belirlendiğini de söyledi.kaynak-sağlık vakfı

 

 

 

SEBZELERİN DONDURULMASI

Meyvelerde olduğu gibi sebzelerin dondurulmasında da iyi sonuç alabilmek için, taze ve kaliteli sebzeyi, usulünce ve hızla işlemek şarttır. Dondurulacak sebzeler, haşlama, soğutma ve doldurma gibi işlemlerden geçer.
1) Haşlama: Dondurulacak sebzeler soğuk su içinde iyice yıkandıktan sonra süzülüp kaynar su içinde veya buhar içinde haşlanır. Haşlamanın gayesi, sebzelerde bulunan enzimlerin etkisini yok etmektir. Haşlama süresi sebzelerin, durumlarına göre 1-5 dakikadır. 1 kilo sebze, tülbent, tel sepet veya file içine konularak, 10 litre kaynar suyun içinde haşlanır. Buharla haşlama 1-2 dakika-fazla sürer.
2) Soğutma: Haşlanan sebzelerin pişme durumuna gelmemesi için, hemen temiz soğuk suya daldırılarak soğutulması gerekir. Sudan çıkarılan sebzeler iyice süzdürülür.
3) Doldurma: Soğumuş ve suyu süzülmüş sebzeler bekletilmeden dondurulacakları kaplara doldurulur. Sebzeler susuz olarak kavanozlara doldurulur. Doldurma sonucunda kabın üst kısmında 1-2 cm. boşluk bırakılır ve kap, ağzı kapanarak dondurucuya konulur.

ÖRNEKLER

KUŞKONMAZIN DONDURULMASI:
Kuskonmazlar 15 cm uzunluğunda parçalara kesilir. Sap kısımları kesilerek uzaklaştırılır.Sonra kuşkonmazlar iyice yıkanır.Hazırladığınız kuşkonmazlar iriliklerine göre 3-6 dakika arası tencerede haşlanır.Kuşkonmazlar haşlandıktan sonra içlerinden kırılmış, rengi bozuk olanlar ayrılır.Kuşkonmaz haşlandıktan sonra paketlenip hemen dondurulmalıdır.

YEŞİL FASULYE:


Fasulyeler sap,çöp ve yabancı maddelerden ayrıldıktan sonra yıkanırlar.Daha sonra fasulyelerin uçları kesilir.Bu işlemden sonra fasulyeleri isteğinize göre dilimleyerek veya bütün halde 2-3 dakika haşlanır.Dilimlenecek fasulyeler önce haşlanıp sonra kesilebilir.Bu şekilde tat maddeleri kaybı azalır.Haşlanan fasulyeler çabucak paketlenir ve soğutulur.

HAVUÇ:
Havuçlar iyice yıkanır.Yıkanan havuçların kök ucu ve yaprak dipleri kesilir.Havuçların kabukları soyulur.Büyük havuçlar dilimlenir.Dilimler küçük parçalardan temizlenir ve haşlanır.Havuçlar genellikle olgunluk,irilik ve yapılarına göre değişmek üzere 2-8 dakika arasında haşlanır.Kaynar su içerisinde de haşlanabilir.Haşlanmış havuçlar paketlenir ve hemen dondurulur.

KARNABAHAR:
Büyük beyaz başlı, düzgün yüzeyli ve çiçek salkımı çok kalın olmayan karnabaharlar dondurma için uygundur.Karnabaharlar daha sonra kesilerek saplarından ayrılır, iç gövde çıkarılarak çiçek salkımları birbirinden ayrılır.

Salkımlar 5 cm den daha büyük olan parçalar halinde kesilerek küçültülür.Bu parçalar temizlenir ve yabancı maddelerden ayrılır.Karnabaharlar yıkandıktan sonra 4-5 dakika haşlanır.Sonra soğuk su içerisinde soğutulur.Soğutulmuş parçalar süzülerek suyundan ayrılır,seçilir paketlenir ve soğutulur.

SOĞAN:
Soğanlar bütün veya doğranmış olarak dondurabilir.Dondurulacak soğanların kök ve tepe kısımları kabuklarının soyulmasından önce veya sonra uzaklaştırılabilir.Daha sonra soğanlar iyice yıkanır.Yıkama sırasında soğan kabuklarının büyük bir kısmı uzaklaşmış olur.Yıkanan soğanlar 3-6 mm boyutunda kesilerek paketlenir ve dondurulur.

YEŞİL BİBER:
Biberlerin sap kısmı ve çekirdekleri kesilerek çıkartılır.Uzunlamasına ikiye ayrılan biberler basınçlı su ile yıkanarak kalan çekirdekler de uzaklaştırılır.Biberler isteğe göre ikiye bölünüp veya dilimlenerek haşlanarak veya haşlanmaksızın dondurulabilinir.Haşlanmış biberler 6 ay kadar iyi bir şekilde muhafaza edilir.Ancak bu süreden sonra sonra tat değişmeleri meydana gelebilir.Biberlerin bakteri ve küf sayısının düşük olması isteniyorsa 2 dakika haşlamak gereklidir.Bu işlemlerden sonra biberler paketlenir ve dondurulur.

ISPANAK:
Ispanaklar önce bir yüzey üzerinde seçilir, yabancı madde ve istenmeyen kısımlar uzaklaştırılır.Sonra ıspanaklar su dolu bir kabın içerisinde çok iyi bir biçimde yıkanarak kum, böcek, kir ve parçalanmış yapraklar ayıklanır.Bu yıkama işlemi bir kaç kez tekrar edilmelidir.(Ağaclar. net üyeleri bu yıkamayı çok iyi yapmalısınız.)Ispanakların kum ve kirlerden tamamen arındığı anlaşılınca yıkamaya son verilir.

Yıkanmış ıspanaklar kaynar suda 2 dakika haşlanır ve soğuk su ile hemen soğutulur.Haşlamadan sonra sararmış yapraklar daha kolay görülür.Bu nedenle son bir seçme işlemi daha yapılır.Haşlanmış ve soğutulmuş ıspanaklar suyu süzülür.Ispanaklar isteğe göre bütün yapraklar halinde veya doğranmış olarak paketlenir ve dondurulur.

KAYNAK:Gıda biyoteknolojisi ders notları.

GIDALARIN PAKETLENMESİ
Et, balık, deniz ürünleri ve kanatlılar İnce plastik naylon ( streç).
İnce plastik torba.
Alüminyum kağıt.
Sebze, meyve ( şekerli ya da şekersiz ) İnce naylon torba.
Meyve ( şekerli eriyik içinde ) Kavanoz.
Plastik kaplar.
Alüminyum varaktan kaplar.

Hakkında Ali Gülkanat

Biliyoruz ki; KELEBEK ETKİSİ: ”Ankara’da bir kelebeğin kanat çırpması, Diyarbakır’da da fırtına kopmasına neden olabilir. Farklı bir örnekle bu, bir kelebeğin kanat çırpması, ülkenin yarısını dolaşabilecek bir kasırganın oluşmasına neden olabilir.”

16 yorumlar

  1. çocukluktan beri isteyipte beceremediğim yazma işini artık becerebiliyorum.basım evine ilk kitabımı yolladım.bakarsınız basılır

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Open chat
1
Hoşgeldiniz!
"AliGulkanat.Com.Tr" olarak size yardımcı olmak için buradayız. Soracağınız sorulara en kısa sürede yanıt vereceğiz. 🙂