Perşembe , Haziran 4 2020

DİPSOMANİ ( EPSİLON ALKOLİZM,DİPSOMANİA ) NEDİR, NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dipsomani, eski Yunanca’dan köken alır. Dipsa: susuzluk, mania: çılgınlık, anlamına gelmektedir. Psikiyatride dipsomani bir tür alkol kötü kullanımıdır.

Bu dar psikiyatrik anlamı ile tanımlamak gerekirse, dipsomani karşı konulamayan bir şekilde ve periyodik bir biçimde alkol kullanma arzusu ve yoğun miktarda alkol içme ataklarıdır. Günlerce, aylarca bazen yıllarcabir damla bile alkol almadan durulabildiği halde, kompulsif bir şekilde başlayan ve kontrol edilmesi mümkün olmayan alkol alma dürtüsü ile içme nöbeti başlar ve günlerce bazen aylarca çok yüksek miktarlarda alkol alınır. İçme nöbeti, bazen komaya giren hastanın bir hastaneye yatırılması ile bazen de kendiliğinden biter ve kişi yeni bir nöbet gelinceye kadar alkolden uzak durur. Çoğu kez zehirlenme düzeyine kadar içme ataklarına karşın, nöbetler arasında alkole karşı isteksizlik vardır. Bazı dipsomanlar, içme atakları dışında alkolden nefret dahi ettiklerini söylerler. Bazı dipsomanikler için alkol kullanmak, bir anlamda dönemsel çılgınlık gibidir. İki dipsomani nöbeti arasındaki sessiz dönem genel olarak 4-6 ay arasındadır ve hastalar bu dönemlerinde ağızlarına bir damla bile içki koymazlar. Nöbet nöbet gelmesi sebebiyle “Methil epilepsie, Methilepsie, Methomanie” diye deisimlendirilmiştir. Bazı yazarlar dipsomaninin, içme davranışının önde olduğu psikolojik ve motor belirtilerle kendini gösteren bir epileptik hastalık olduğunu, bazı yazarlar da bir tür mani-melankoli hecmesi olduğunu öne sürmüşlerdir. En çok üzerinde durulan görüş ise, dipsomaninin genellikle, duygulanım değişiklikleri ön planda olan kişilik bozukluklarında ortaya çıktığı şeklindedir. Dipsomanik hastada, içme nöbetinden önce bir sıkıntı veya depresyon dönemi vardır. Daha sonra başlayan içme isteği impulsif özelliktedir ve hasta bir süre bu impulsiyonu kontrol etmeye çalışırve içmemek için direnir. Ancak içme impulsü asla kontrol edilemez ve hasta adeta öfkeyle, hırsla ve kudurmuşçasına içki içmeye başlar. İçme krizinin başlangıcında hastanın şuuru yerinde ise de alkol alındıkça şuur bulanmaya başlar; hastanın içki içmesi ve diğer bütün davranışları şuur bozukluğu içinde kendiliğinden sürdürülen hareketler haline gelir ve hasta açıldıktan sonra bu devreyi hatırlayamaz. Çok yüksek miktarlarda alkol günlerce, haftalarca ve bazen aylarca içildiği halde, bu kişilerde çok kısa sürede gelişen direnç artımı (tolerance) sebebiyle komave ölüm olaylarına pek rastlanmaz. İçki temin etmek için akla gelen her yola başvururlarve bu yüzden nadir de olsa hırsızlık, gasp, soygun gibi suçları işleyebilirler. Dipsomani atakları bazen saatler, bazense günler boyu, bedenleri dayanamaz hale gelene kadar sürebilir. Bazı kişiler, bu nöbetler sırasında evlerini, işleri terk ederek giderler, tehlikeli ara sokaklarında sızmış olarak polis tarafından bulunarak evlerine teslim edilenler olur. Dipsomanik içme davranışı gösteren kişiler arasında azımsanamayacak ölçüde, iyi eğitimli ve sosyoekonomik bakımdan üst düzeyde insanlar vardır ve bu kişilik değişiklikleri ciddi sosyal prestij kaybı ile sonuçlanan yıkıcı etkilere yol açar. Özellikle kendini kişilerarası ilişkilerinde aşırı şekilde baskılayan (sosyal fobi ve anksiyetesi olanlar) ifade edemedikleri, biriktirdikleri duygularını (öfke, sitem, hayal kırıklıkları, hüzün vb.) alkol etkisi ile patlar şekilde dışa vururlar. Alkol etkisi ortadan kalktığında, geride çoğu kez hatırlamak bile istemedikleri olaylar kalır. Klasik dipsomani krizlerine az rastlanırsa da sık nüks (relapse) gösteren alkol kullanım bozukluklarında dipsomani hatırlanmalıdır. Zira, dipsomanik krizden başka biryolla açıklanamayacak şekilde içki içmeye başlayıp sonra kendiliğinden veya tedavi ile alkolü bırakan ancak belli bir süre sonra tekrar alkol kullanım bozukluğu ile hastaneye getirilen vakalara sık rastlanır.

TEDAVİ:

Nöbetler başladıktan sonra hasta alkol kötüye kullanım bozukluğu veya alkol bağımlılığındaolduğu gibi tedavi edilir. Nöbetlerin önlenmesi ise oldukça güçtür. Antiepileptikler(özellikle karbamazepine) ve lityum tuzlarının (Lithuril) dipsomani nöbetlerinin önlenmesinde faydalı olduğu bildirilmiştir. Bazı hastaların nöbetler şeklinde alkol alımının, nüksedenbir mizaç (mood) bozukluğu hecmesi sebebiyle olabileceği ayırıcı teşhistedikkate alınmalı ve böyle bir durum varsa tedavi bu yöne kaydırılmalıdır. Dipsomaniye zemin hazırlayan, altta yatan psikiyatrik rahatsızlıklar (sosyal fobi,depresyon, anksiyete vb.) çoğu kez tedaviye iyi yanıtlar verir. Altta yatan nedenlerin tedavisi, dipsomani üzerinde olumlu etkiler yapacaktır. Bazı hastaların tekrarlayan aile içi sorunlar gibi çevre faktörlerine bağlı olarak tekar tekrar alkolü bırakıp başladıkları unutulmamalı ve gerekiyorsa bu hastalar evlilik tedavisinin (marital therapy) ön plana alındığı psikoterapiprogramlarına alınmalıdır.

Hakkında Ali Gülkanat

Biliyoruz ki; KELEBEK ETKİSİ: ”Ankara’da bir kelebeğin kanat çırpması, Diyarbakır’da da fırtına kopmasına neden olabilir. Farklı bir örnekle bu, bir kelebeğin kanat çırpması, ülkenin yarısını dolaşabilecek bir kasırganın oluşmasına neden olabilir.”

19 yorumlar

  1. Beni sana ulaşmaktan alıkoymak için hiçbir dağ yeterince yüksek değil; hiçbir vadi yeterince alçak, hiçbir nehir de yeterince geniş değil. Nickolas Ashford

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Open chat
1
Hoşgeldiniz!
"AliGulkanat.Com.Tr" olarak size yardımcı olmak için buradayız. Soracağınız sorulara en kısa sürede yanıt vereceğiz. 🙂